Kapturnica – Sarracenia

Kielichy tej owadożernej i mięsożernej rośliny są w stanie schwytać całkiem sporego owada. Kwiat rozpuszcza go i wchłania czerpiąc z jego rozpuszczonego truchła składniki odżywcze.


Sarracenia nie pogardzi też innymi, drobnymi stworzeniami, które przyciągnie kolor jej kielichów i słodki smak nektaru. Te – zjedzone przyczynią się do powstania nasion…..


Nazwa łacińska
Michel Sarrazin
był francuskim lekarzem i naukowcem, który badał między innymi przyrodę. Stąd łacińska nazwa kapturnicy :P.

Występowanie
10 gatunków występuje w samej Ameryce Północnej, a do tego jest wiele podgatunków i krzyżówek. Naturalnie występuje na bagnach, mokradłach i na brzegach zbiorników wodnych.

Wygląd
Kapturnica to roślina wieloletnia wytwarzająca liście formujące podłużne dzbany, których używa do chwytania ofiar – owadów. Lejkowate dzbaneczki wznoszą się ku górze, a w zależności od gatunku osiągają od 10 cm do 120 cm wysokości.


Każdy dzbanek posiada na górze nieruchomy płat osadzony na czymś przypominającym kolumnę. Płat ten zwany jest kapturem lub pokrywką. Na przodzie dzbana jest poziomy płat, który botanicy zwą skrzydełkiem :). Dzbanki większości gatunków kwitną i żyją przez rok, a potem powstają nowe. Kapturnica przetrwa w niesprzyjających warunkach ze względu na skomplikowany układ jej podziemnej części.


Kapturnica nie wydziela enzymów trawiennych i nie posiada gruczołów chłonnych toteż po schwytaniu owada do kielicha wydziela tylko śladowe (symboliczne :D) ilości soków trawiących aby rozpuściły jego ciało. Natomiast niestrawione owadzie truchła rozkładają bakterie. A upośledzenie powyższych funkcji organizmu roślina rekompensuje sobie lepiej wykształconym mechanizmem chwytania owadów.


W środku kielicha natomiast znajdują się: śliska ciecz (na krawędziach), włoski (skierowane w dół kielicha) i inne pułapki (np. alkaloid), które sprowadzają schwytanego owada w jego głąb. Owad nie ma szans na wydostanie się z kielicha bo jego ścianki pokryte są śliską substancją.


Kwiaty mają kolor żółty, biały albo czerwony i kształt parasola. Osadzone są one na wysoko wznoszących się pędach żeby owady uniknęły schwytania przez dojrzały już kielich kiedy przylecą je zapylić. Niektóre gatunki potrafią wykształcić liście zimowe o zielonym kolorze, które dobrze przyswajają dwutlenek węgla.


Rozmnażanie
U podstaw starszych okazów kapturnic mogą czasami wyrosnąć młode osobniki. Trzeba je wtedy oddzielić od głównej rośliny i przesadzić do innych doniczek. Rozmnożyć kapturnicę można też wysiewając jej nasiona, ale trzeba to zrobić z dwóch różnych genetycznie okazów. Uzyskane w ten sposób sadzonki rosną powoli, a pełnoletność osiągają dopiero po kilku latach. Zastosowanie sadzonek liściowych lub metody in vitro również jest sposobem na rozmnożenie kapturnicy.

Przesadzanie
Co 2-3 lata lub w miarę rozrastania się (jeśli roślina przerasta pojemnik/doniczkę) – raz na rok.

Zwabianie ofiar
Umożliwiają je jasne barwy dzbanka i słodki nektar. W składzie nektaru znajduje się alkaloid – substancja odurzająca i paraliżująca. – Kolejna pułapka, hehehehe. Ofiary nałykają się we wnętrzu kielicha tego płynu :).

Kwitnienie
Od marca do czerwca, czyli teraz jest najlepszy czas na uprawę owadożercy o czym wspomnę poniżej :P. Zimą kielichy usychają (można je usuwać), a latem pojawiają się najpierw kwiaty zwisające na długich łodygach. Kwiaty dojrzewają zanim na dobre wykształcą się pułapki aby zapylające roślinę owady nie utonęły w alkaloidzie i enzymie trawiennym. Kapturnica może zakwitnąć już w lutym po zimowym odpoczynku lub kilka tygodni później.

Pochodzenie kapturnicy
Większość gatunków – z ciepłych rejonów USA, więc u nas przetrwają tylko w pomieszczeniu.


Roślina osadzona na oczku wodnym owady upoluje sama, a nieliczne jej gatunki nadają się do posadzenia w jeziorku bo znoszą mróz.

Uprawa i hodowla
Możemy to zrobić w domu, ale pamiętajmy że kwiat jest bardzo wymagający min. potrzebuje wilgotności powietrza 60%. Lubi też mokre podłoże i promienie słoneczne, a torf powinien być wymieszany z piachem. Wysoka temperatura też się przyda – od 20-35 stopni Celsjusza w okresie letnim, a zimą – 15 stopni. Kapturnicę można hodować również w ogrodzie bo tam będzie miała się też czym posilić, ale tylko dopóki temperatury na zewnątrz nie spadną poniżej 0 stopni. Roślina zniesie jednak minimalne jej spadki ;).


W przypadku za słabego nasłonecznienia (oświetlenia) roślina może wolniej wzrastać, a jej dzbany będą spłaszczone – słabo wykształcone i nie będą miały alkaloidu oraz enzymów trawiennych! Pułapki na owady nie wykształcą też przyciągających je kolorów. Gdy nie ma słońca kapturnicę trzeba oświetlać świetlówkami od 4 do 12 godzin dziennie.


Zwiędłe liście można usuwać, a w zimę ograniczyć podlewanie do 1 razu na 2 tygodnie. W warunkach domowych roślina nadaje się do uprawy cały rok, ale zimą źle znosi większą ilość promieni słonecznych. W innych okresach należy ją wystawiać na ich działanie kilka godzin dziennie.


Kapturnicy nie trzeba nawozić bo wszelkie nawozy, a nawet mocno rozrobione mogą zniszczyć jej korzenie. Rośliny lubią podłoże przepuszczające dobrze wodę.

Zimowanie
Prawie wszystkie kapturnice wymagają zimowego odpoczynku, na który odejście same dadzą znać. Zaczynają wówczas produkować coraz mniej cieczy w dzbankach, liście ulegają zniekształceniu, nowe pułapki są karłowate i wyrastają sporadycznie, ogólny wygląd całej rośliny jest coraz bardziej kiepski – piękne kielichy zaczynają marnieć i obsychać.

Podlewanie
Najlepiej wodą miękką, której niewielka ilość powinna być na podstawce doniczki od wiosny do jesieni. Natomiast zimą wilgotność podłoża powinna być średnia. Latem wody warto też nalać do kielichów, a nawet wrzucić do nich muchę :). Zbyt obfite podlewanie kapturnic w okresie zimowego spoczynku spowoduje ich gnicie i pleśnienie.


Do podlewania można też użyć wody destylowanej, a na dworze (w ogrodzie) – deszczówki. W innym przypadku – przegotowanej i odstanej kranówki o ile nie jest to twarda woda.

Koszt nasion
Do kupienia w internecie za 10-30 zł (sadzonki), a nasiona – 1 zł za sztukę.

Komentarze

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: