„Brave New World” („Nowy wspaniały świat”) – Aldous Huxley (1931)

To 275-cio stronicowa powieść sci-fi zaliczana do jednych z najlepszych antyutopii XX wieku.  Wiele z elementów tej powieści Aldousa Huxleya można odnaleźć w takich filmach jak „Equilibrum” „Człowiek demolka”, który jest nakręcony wręcz na jej podstawie. Druga część powieści (ta od wycieczki jednej z jej głównych bohaterek do rezerwatu dzikich) przypomina bardzo historię z książki Emmy Donaghue pt. „Pokój”, którą opisałem tutaj:

https://mikkeharry.wordpress.com/2016/03/03/pokoj-emma-donaghue/

W obu historiach ktoś trafia bowiem do całkiem nowego dla siebie świata.

WIN_20171118_125421

Społeczeństwo przedstawione w tej antyutopii już dawno osiągnęło stan powszechnej szczęśliwości poprzez wyeliminowanie smutku, nieszczęść i innych nieprzyjemnych rzeczy. Historia rozgrywa się w roku 2541 tj. ponad 600 lat po śmierci teoretycznego prekursora nowej cywilizacji Henry`ego Forda. Odpowiednikiem tego idealnego społeczeństwa, w którym nie ma już głodu, chorób, ale i ojców z matkami oraz domów rodzinnych jest w filmie „Człowiek demolka” cywilizacja stworzona przez doktora Cocteau, a ww. produkcja i powieść Huxleya mają jedną wspólną rzecz – główną bohaterkę  – Leninę Huxley, w filmie graną przez Sandrę Bullock. 

Antyutopijne społeczeństwo z „Brave New World” opiera się na trzech filarach: identyczności, stabilności i wspólności rozumianej między innymi przez to że każdy należy do każdego, a więc kobieta śpiąca z sześcioma mężczyznami w tygodniu nie jest dziwką, a do mężczyzny „mającego” kilka dziewczyn dziennie nie ma pretensji. Stosunki społeczne w tej cywilizacji opierają się między innymi na tym jak również na tym że dzieci mogą bawić się w erotyczne gry i zabawy. Dzieci rodzą się z resztą z butelek i są genetycznie warunkowane na jednego z członków czterech lub pięciu kast ludzi żyjących na świecie. Tak bo to społeczeństwo jest kastowe ; są delty, alfy plus i epsilony: każda kasta jest już od wyjścia z butelki warunkowana i przeznaczana do konkretnej roboty w tym idealnym społeczeństwie. Na całym globie zostało tylko dziesięć tysięcy nazwisk, a więc koleżanka pracująca z tobą w Ośrodku Warunkowania i Rozrodu może mieć na imię i nazwisko tak jak ty!

Po wojnie dziewięciodniowej władze nad światem mają nie rządy i politycy, ale zarządcy świata, czyli około 10 osób na całym globie nazywanych „ich fordowskimi wysokościami” , Henry Ford zastępuje bowiem temu społeczeństwu boga, a członkowie wszystkich kast zażywają codziennie kilka gram narkotyku zwanego somą ( w „Equilibrum” jest to prozjum) aby nie zwariować i funkcjonować w tym antyutopijnym społeczeństwie tak jak wszyscy tj. żywe zombie. Zamiast Biblią kierują się „hipnopedycznymi oczywistościami”, czyli rymowanymi formułkami wbijanymi im do głów przez sen  – taka nowoczesna metoda nauki.

Oprócz tego że w tej przyszłości ludzie są warunkowani psychologicznie i genetycznie aby stać się identycznymi cząstkami składowymi takiego społeczeństwa to są dzięki somie pozbawionymi uczuć i emocji maszynami. Są poddani totalnej kontroli i inwigilacji ze strony zarządców świata i ich sekretarzy, ale tą idyllę wreszcie coś zakłóci….

Na rubieżach tej cywilizacji, w której nie ma już samochodów, a wszyscy przerzucają się nawzajem hipnopedycznymi uprzejmościami i latają taxi~ albo sportikopterami, a policja tłumi bunty rozpylając z rur somową mgłę i odtwarzając syntetyczne mowy antybuntowe z czegoś w rodzaju przenośnych szaf grających  istnieje też rezerwat dzikich, czyli Indian żyjących w skrajnie niecywilizowanych warunkach. Żyją oni w zwykłych chatach między psami w brudzie i smrodzie, a dzieci się tam jeszcze rodzą co w cywilizowanym świecie zostało już dawno wyeliminowane. Słowa matka ojciec lub dom rodzinny są w społeczeństwie Huxleya wstydliwym i gorszącym tabu, ale do takiego rezerwatu można dostać się za pozwoleniem specjalnym zarządców świata w celach badania dawnego stylu życia i w celach naukowych. Niewielu członków „Nowego wspaniałego świata”  dostaje się do rezerwatu, a jeszcze mniej dzikusów, którzy praktykują w rezerwacie chrześcijaństwo wymieszane z innymi prenowożytnymi wierzeniami i rytuałami trafia do cywilizowanego świata…

W książce opisywane są obydwa przypadki, a każdy z nich jest szokiem cywilizacyjnym dla przedstawicieli każdego z tych społeczeństw. Przez te międzycywilizacyjne transfery antyutopijna idylla się powoli wali….

Element z ostatniego akapitu można porównać z historią z powieści „Pokój”, gdy mały chłopiec ucieka z piwnicy, w której od urodzenia więziony jest razem z matką. Mimo że zna już jakiś świat to gdy odnajduje wolność zaczyna go poznawać na nowo i nie zawsze jest to dla niego miłe i pozytywne. Dzikus John przeżyje w sterylnym i kontrolowanym przez zakazy i nakazy społeczeństwie również przyjaźń, ale i śmierć matki – kobiety, która kiedyś była członkiem kasty bet, ale zaginęła w rezerwacie dzikich i żyła wiele lat z Indianami. – Urodziła go! Co będzie szokującym przeżyciem dla młodszego pokolenia kast tego społeczeństwa jak również to kto jest ojcem Dzikusa….Ojcem!

Życie członków kast jest przesycone wszędobylskim seksem, łykaniem somy i przeklinaniem: na Forda!, a rozrywkami publicznymi są między innymi śpiewy wspólnotowe, syntetyczna muzyka z zapachami i czuciofilmy, podczas których seansów widz nie tylko widzi co się dzieje na ekranie, ale za sprawą specjalnych metalowych gałek na fotelach przeżywa to i czuje! Wyglądające  identycznie jednostki (członkowie tej samej kasty są bowiem warunkowani fizycznie, psychicznie i biologicznie tak samo) grają też w golfa elektromagnetycznego, a czarnoskórzy nalezą do tych gorszych kast jak epsilony i delty.

Boga nie ma tak jak rodziny, a rytuały z rezerwatu dzikich wywołują u ludzi szyderczy śmiech. Śmierć w tym …..świecie jest okazją do zabaw i wesołości, a dzięki warunkowaniu genetycznemu oznaki starości zredukowano do minimum, więc umierają 60-cio latkowie wyglądający jak 25-cio latkowie! – To też dla dzikusa jest szokiem gdy widzi jak wygląda warunkowanie tanatyczne dzieci z tej gorszej kasty (bodajże epsilonów o ziemistej cerze), które skaczą zadowolone w okół łóżka jego umierającej matki – przyzwyczajają się tak do śmierci, która w tym społeczeństwie nie jest czymś smutnym. Smutku bowiem nie ma. Tak jak samotności. Pielęgniarka dziwi się więc gdy Dzikus pyta czy jest jakaś nadzieja że Linda nie umrze, a czerwona robi się na dźwięk słowa matka i żeby odciągnąć dzieci od dzikusa szlochającego i zawodzącego nad trupem Lindy daje im czekoladowe lizaki….

Huxley

Okładka wydania z 2010 roku

Po lekturze

Opowieść, mimo że traktuje o świecie, w którym nie ma smutku, samotności, okrucieństwa, brutalności i przemocy. Jest właśnie nimi przepełniona! Historia jest przygnębiająca i może niejednego czytelnika zirytować lub doprowadzić do łez. Jest napisana trochę satyrycznie, więc nie zniechęcajcie się proszę do lektury moim wpisem. Książkę czyta się szybko, a opowieść jest odwrotnością i zaprzeczeniem wszystkiego co znamy z naszego świata i z naszych społeczeństw. Ale przypomina trochę filmy sci-fi i post-apo. Autor chciał wyrazić tym dziełem krytykę wobec postępu technologicznego i cywilizacyjnego, a zarazem ostrzec czytelników przed tym do czego zmierza współczesny (dzieło powstało w latach 1931-1932) świat i ówczesne społeczeństwo. Aldous Huxley był oskarżany o plagiat przez jednego z polskich autorów, a (pseudo)nauka zwana hipnopedią – opisywana w powieści ma też swój polski epizod w rzeczywistości. Jeden z polskich naukowców zajmował się bowiem nauczaniem przez sen, ale takie szczegóły nie są przecież celem tego wpisu.

Ja przeczytałem bo w jednym z wywiadów polecił książkę sam Janusz Korwin-Mikke i  więcej nie będę spojlował. A wy jak myślicie – czy rozwijając technologię, cywilizację i społeczeństwo przemysłowe w ten sposób jak dotychczas mamy szansę na zrealizowanie kiedyś w pełni kontrolowanego, zorganizowanego i szczęśliwego społeczeństwa z „Nowego wspaniałego świata”?

Weźcie pod uwagę to że historia została napisana i wydana na kilka lat przed wojną, więc jakieś prognozy autora mogły mieć miejsce już dawno! Np. wojna dziewięcioletnia i broń bakteriologiczna oraz rezerwaty dzikich (ludzkie zoo?). Powieść chwyta za rozum, serce, myśli i za przyszłość.

Zachęcam do lektury i odpowiedzi mi po niej na powyższe pytania 🙂

Dane techncizne:

Rok wydania: 1932 ; nowsze wydanie – 2010

Autor Aldous Huxley

aldous

Liczba stron: 275 lub 256 (w zależności od wydawnictwa)

Tytuł oryginalny: „Brave New World” 

Gatunek literacki: sci-fi, fantastyka, antyutopia

Tłumaczenie na język polski: Bogdan Baran

Wydawnictwo: Chatto and Windus

Miejsce wydania: Londyn

Linki:

 

Reklamy

Marsz Niepodległości 2017

Znajoma mnie opieprzyła za to że byłem na Marszu Niepodległości 2017 bo w telewizji widziała że byli tam sami gestapowcy….

Tak się nieszczęśliwie składa że podczas ostatniego weekendu spędzonego w stolycy zgubiłem dowód osobisty, który jest mi jutro potrzebny!….pojutrze i pozajutrze z resztą też….

Toteż jeśli jakiś miły i życzliwy gestapowiec znalazł przypadkiem mój dowód osobisty na trasie tegorocznego Marszu proszę go bardzo o skontaktowanie się ze mną na priv. 🙂 Poproszę go o wysłanie mi znaleziska na adres, który tam podam 🙂.

Dziękuję!
Szalom!

Nowy początek (Arrival) 2016

Kiedy na wielu częściach naszego globu wylądują statki obcych – heptapodów jak nazwą ich ludzie służby specjalne razem z wojskiem poproszą wykładowczynię uniwersytecką i specjalistkę od lingwistyki oraz języków o przetłumaczenie przekazu od tych istot i danie im informacji zwrotnej…

W roli głównej. dr Louise Banks wystąpiła 43- letnia Włoszka Amy Adams.

W trakcie prac w statku kosmicznym główna bohaterka pozna język kosmitów i porozumie się z nimi za pomocą pisania flamastrem na tabliczkach. Louise Banks ma za zadanie dowiedzieć się od obcych skąd, jak i po co przybyli na ziemię. Czy nastawieni są do ludzi groźnie czy przyjaźnie. W końcu jej się to udaje i nie zdradzę w jakim celu heptapody przybyły min. do Chin, Wenezueli, USA i Australii. Przywódcy wszystkich tych państw będą mieli odmienne poglądy na temat postępowania z kosmicznymi gośćmi i też nie zawsze potraktują ich pokojowymi środkami. Ta odmienność zdań doprowadzi do zerwania łączności międzynarodowej między bazami utworzonymi przez ludzi obok statków kosmitów. Ale doktor Banks wreszcie dogada się z heptapodem, którego nazwali roboczo – Costello, a przekazał on jej broń obcych – język heptapodów, który poznała. Poznała też przyszłość jak się okazuje i znała ją już od dawna dzięki czemu zadzwoniła w porę do pewnego chińskiego generała i zapobiegła tym pierwszemu konfliktowi zbrojnemu między ludźmi, a heptapodami.

hept

Heptapody i ich język. Etymologia nazwy tych stworzeń jest wyjaśniona w filmie.

Film pokazuje że kosmici jeśli nawet istnieją i przybędą to nie muszą być źli. Mogą czuć i rozumieć tak samo jak my i chcieć nam w czymś pomóc. A może oni też kiedyś będą potrzebowali pomocy ludzi?

Historia nie przedstawia żadnej masakry sci-fi lub opowieści o porwaniach przez szare, wielkookie istoty, ani też nie ma w niej strzelanin karabinami laserowymi i wychodzenia potworów z ludzkich ciał. To spokojna opowieść z ambitnym językoznawcą w roli głównej, który dostaje zadanie porozumienia się z kosmitami. Banks jest z początku sceptycznie nastawiona do pomysłu pewnego czarnoskórego oficera wywiadu i uważa lądowanie kosmitów za idiotyzm.  Jednak kilka godzin później staje nieco wystraszona i zdumiona prawie oko w oko z siedmionożnym heptapodem….

Same istoty przedstawione w filmie wyglądają trochę jak chodzące, olbrzymie kałamarnice czarnego koloru. Do ludzi przemawiają z za jakiegoś ekranu kreśląc przed nim kółka jakąś parą wydobywającą się z ich macek. Ta para jest nagrywana na kamerę i przerysowywana na papier, a potem analizowana przez dr Banks. To pismo heptapodów, które jak się okazało nie jest dla niej nowością bo wystarczyło tylko…..sięgnąć pamięcią. Tak, więc kosmici się uczą ludzkiego języka, a my ich, ale jest to co prawda dla dr Banks trochę cięższe wyzwanie niż przetłumaczenie manifestu perskich terrorystów. Języki perski i mandaryński już zna, a heptapodzkiego nie :(.

Sam statek heptapodów nie jest okrągłym, świecącym się dyskiem z drabinką na dół i okienkami bo bokach ani też cygarem. W tej produkcji statek kosmiczny jest przedstawiony poważnie – to po prostu czarna, eliptyczna struktura unosząca się nad ziemią poziomo albo pionowo. Heptapody unoszą statek tylko raz o kilometr nad ziemię – kiedy ludzie chcą go wysadzić bombą od środka. Cała praca językoznawcy i reszty zespołu badawczego odbywa się w tym statku przed ekranem, za którym poruszają się heptapody.

Dzięki temu filmowi, w którym historia o kosmitach jest przedstawiona przystępnie, spokojnie, trochę melancholijnie, z dozą naukowości i bez zbędnych strzelanin oraz fantastycznych elementów widz może bardziej uwierzyć w UFO. Stopniowo rozwijane zażyłość i wzajemne zrozumienie między doktor Banks, a kosmitą czyni fabułę zajmującą i wciągającą. A za sprawą daru znania przeszłości i przyszłości przez główną bohaterkę rzuca nowe światło na stare sprawy i wyjaśnia rodzinne historie z przed lat. W niej ludzie zyskują nową broń, ale wcale nie mordującą – język heptapodów

7756000.6

Dane techniczne

Kraj produkcji: USA

Rok premiery: 2016

Gatunek: Sci-Fi, thriller

Reżyser: Denis Villenuewe

Główna rola: Amy Adams

Czas trwania: 1 godzina i 56 minut

Nagrody i nominacje: Saturn za najlepszy scenariusz w 2017 roku , Eddie – najlepszy montaż dramatu w 2017 roku , Srebrna Żaba dla najlepszego operatora w 2017 roku  i Oscar za najlepszy montaż dźwięku w 2017 roku + wiele innych nominacji….

Boxoffice: 203 388 186dolarów

Cytat na listopad

„Ci sami, którzy są odpowiedzialni za najbardziej brutalne systemy ucisku, jakie pamięta ludzkość, którzy głosili narodom złowieszczą ideologię marksistowskiego socjalizmu, dziś roszczą sobie prawo do bycia moimi sędziami”.

aug

Gen. Augusto José Ramón Pinochet Ugarte (1915-2006) – Dyktator i prezydent Chile. Przywódca junty wojskowej, który doszedł do władzy w wyniku puczu wojskowego…